Literatura dziecięca, Literatura młodzieżowa

Opowieści z Narnii” to cykl fantasy autorstwa Clive’a Staplesa Lewisa składający się z siedmiu tomów wydawanych w oryginale w latach 1950-1956. Uznawane są one dzisiaj za klasykę literatury dziecięcej, a także dzieła bardzo mocno wpływające na twórczość późniejszych pokoleń pisarzy fantastycznych. W Polsce seria ukazała się w latach 1985-1989 nakładem wydawnictwa Media Rodzina w tłumaczeniu Andrzeja Polkowskiego. Bestsellerowy cykl sprzedał się na całym świecie w ponad stu milionach egzemplarzach, przełożony został na ponad czterdzieści języków. Lewis wykorzystuje w swoim dziele garściami motywy z religii chrześcijańskiej, mitologii greckiej i rzymskiej, a także tradycyjnych baśni angielskich. Trzy pierwsze tomy serii zostały zekranizowane.

Części składowe serii

Seria składa się z siedmiu tomów. Kolejność ich pisania i wydawania nie jest jednak tożsama z kolejnością chronologiczną wydarzeń przedstawionych w cyklu. Opowieści z Narnii składają się z następujących tomów:

  • „Lew, czarownica i stara szafa” (pierwsza opublikowana, druga chronologicznie)
  • „Książę Kaspian (druga opublikowana, czwarta chronologicznie)
  • „Podróż Wędrowca do Świtu” (trzecia opublikowana, piąta chronologicznie)
  • „Srebrne krzesło” (czwarta opublikowana, szósta chronologicznie)
  • „Koń i jego chłopiec” (piąta opublikowana, trzecia chronologicznie)
  • „Siostrzeniec czarodzieja” (szósta opublikowana, pierwsza chronologicznie)
  • „Ostatnia bitwa” (siódma opublikowana, siódma chronologicznie).

Czytelnik ma więc możliwość wyboru: albo poznawać serię w kolejności publikowania kolejnych tomów, albo chronologicznie według wydarzeń toczących się w opisywanej magicznej krainie – Narnii.

Fabuła

Każda książka przedstawia wydarzenia toczące się w innym świecie – w Narnii. W sześciu tomach protagonistami są osoby, które przeniosły się tam w rozmaity magiczny sposób ze świata rzeczywistego. Mają oni najczęściej do odegrania w Narnii specjalne role, misje i zadania. Przybywają oni w różnych czasach w historii tej magicznej krainy, ponieważ czas płynie tam inaczej, zdecydowanie szybciej niż w normalnym świecie. W pierwszym tomie Zuzanna, Łucja, Edmund i Piotr dostają się do Narnii podczas zabawy w chowanego za pomocą magicznej szafy z ubraniami. Szybko okazuje się, że ich przeznaczeniem jest dokonanie w magicznej krainie czegoś naprawdę wielkiego, co całkowicie zmieni oblicze tamtej ziemi. Seria posiada też niewątpliwe walory edukacyjne – większość wydarzeń w niej opisanych zawiera w sobie drugie dno. Autor bardzo silnie odwołuje się do tradycji chrześcijańskiej, zwłaszcza w ostatnim tomie. Sam Aslan jest prawdziwą metaforą Chrystusa.

Literatura dziecięca

Książki tego cyklu to świetna lektura dla przedszkolaków i wielka pomoc dla ich rodziców. Seria „Tosia i Tymek” od lat cieszy się uznaniem czytelników, a liczy już ponad 130 tytułów. Tytułowi bohaterowie to pięcioletnie bliźnięta, wymyślone przez Jean i Garetha Adamsonów, dwójkę brytyjskich pisarzy i ilustratorów. Perypetie Tosi i Tymka od lat pomagają leczyć dziecięce smutki, rozwiewać wątpliwości i oswajać świat. A dzieci w Polsce dostają je we wspaniałym tłumaczeniu Wandy Chotomskiej, znakomitej pisarki i poetki, autorki tysięcy wierszy kochanych przez najmłodszych.

Fajne, choć zwyczajne

Tosia z Tymkiem to całkiem zwyczajne dzieci. Nie przeżywają żadnych fantastycznych przygód, nie mają czarodziejskich różdżek, nie znają magicznych zaklęć. Mają takie życie, jak większość pięciolatków w realnym świecie – chodzą do przedszkola, bawią się w parku, boją się dentysty i bardzo chcą mieć psa. A jednak ich perypetie bardzo podobają się małym czytelnikom, którzy w Tosi i Tymku widzą przyjaciół. Mają takie same kłopoty, takie same radości, podobne lęki i obawy, z którymi w końcu jakoś sobie radzą.

Czytelniczy przebój z długą historią

Jean i Gareth Adamsonowie wymyślili tę serię blisko sześćdziesiąt lat temu, gdy byli młodym małżeństwem oczekującym dziecka. Zauważyli, że w księgarniach jest niewiele książek o żyjących współcześnie dzieciach, że prawie nikt nie chce pisać o przygodach, jakie małe dzieci przeżywają we własnym domu i na własnym podwórku. Postanowili więc sami takie książki napisać i zilustrować. I tak powstała seria o Tosi i Tymku (w angielskim oryginale są to Topsy i Tim), która okazała się czytelniczym hitem. Historyjki są ciągle wznawiane i sprzedają się w milionowych nakładach. Przygody Tosi i Tymka zostały także przeniesione na ekran w dwóch telewizyjnych serialach.

Historyjki z życia wzięte

Każda z książeczek koncentruje się na sprawie ważnej w życiu pięciolatka i opatrzona jest prostym tytułem, np. „Tosia i Tymek uczą się pływać”, „Tosia i Tymek dbają o swoje zwierzęta”, „Tosia i Tymek mają ospę”, „Tosia i Tymek lecą samolotem” i tak dalej. Historyjek jest grubo ponad setka, więc autorzy zdołali już poruszyć niemal każdy temat dziecięcej codzienności – i ten przyjemny, i przykry. Właśnie dlatego książki z tej serii są cenione przez rodziców. W towarzystwie takiej lektury łatwiej im przekonać pociechy do wizyt u dentysty, ukoić strach przed szkołą czy wyimaginowanym potworem spod łóżka. Zrobią to, czytając dziecku zabawną, wierszowaną historyjkę opowiadającą o tym, w jaki sposób poradzili sobie ich niezawodni, książkowi przyjaciele – Tosia z Tymkiem.